فصل سیام: احکام سر بریدن و شکار حیوانات
سؤال 964- چنانچه از میان شکم ماهی صید شده، ماهی کوچک مردهای مشاهده گردد، آیا محکوم به حلّیّت است یا حرمت؟
جواب: خالی از اشکال نیست، احتیاط در اجتناب از آن است.
سؤال 965- آیا در ذبح حیوان لازم است که ابزار حتماً آهن باشد یا هر فلز برندهای کفایت میکند؟
جواب: با هر فلز تیزی جایز است.
سؤال 966- آیا جایز است در هنگام ذبح، شخص دیگری به جای ذابح بسم الله بگوید و آیا در ذبح فقط لفظ بسم الله کافی است؟
جواب: بسم الله کافی است و باید خود شخص ذابح بگوید.
سؤال 967- یکی از شرایط ذبح حیوان این است که با وسیلهای که از آهن است ذبح شود، با توجّه به این که امروزه چاقوهای استیل در منازل رواج دارد و چاقوهای آهنی از مُد افتاده و مردم نیز با همین چاقوهای استیل حیوان را ذبح میکنند، حکم آن را بیان فرمایید؟
جواب: اشکال ندارد.
سؤال 968- کندن سر گنجشک چه حکمی دارد؟ آیا با این کار گنجشک حلال میشود؟
جواب: حرام است.
سؤال 969- آیا ذبح با دستگاههای امروزی جایز است؟
جواب: اگر شرایط شرعی در آن جمع باشد اشکالی ندارد.
سؤال 970- ذبح گوسفند به وسیله چاقوهای استیل چه حکمی دارد و کلمه استیل به چه معنا میباشد؟
جواب: ذبح، با این گونه چاقوها مانعی ندارد بلکه ذبح با تمام فلزات تیز جایز است و استیل معمولا به نوعی از فولاد گفته میشود.
سؤال 971- اگر مرغ و خروس و گاو و گوسفند را با ماشین ذبح کنند آیا چنین ذبیحهای حلال است یا آن که حرام و میته و نجس میباشد و خریدوفروش و پولش هم حرام است؟
جواب: همان طور که در بالا آمد در صورتی که شرایط ذبح مراعات شود مانعی ندارد و چنین ذبیحهای حلال است.
سؤال 972- حکم ذبیحهای که کاملا طبق موازین شرعیّه ذبح شده لکن پس از ذبح، آن را در آب خیلی داغ فرو میبرند به طوری که رگهایش بسته یا نیمبند شده و در نتیجه خون متعارف بیرون نیامده است از لحاظ گوشت و رگهای خون دار داخل آن چیست؟
جواب: گوشت آن حلال است ولی احتیاط آن است که از خونهای داخل آن اجتناب شود.
سؤال 973- آیا میتوان به یک بار گفتن نام خدای متعال در وقت روشن کردن دستگاه ذبح برای جمیع ذبیحهها اکتفا نمود؟ یا آنکه برای هر کدام یا هر چندتایی که دستگاه فرصت میدهد یک بسم الله لازم است؟
جواب: اگر ماشین مرتّباً کار میکند احتیاط آن است که مرتّباً نام خدا را تکرار کنند، هر چند همراه یک بسم الله چندین حیوان ذبح شود.
سؤال 974- آیا نام خدای متعال را باید همان شخص روشنکننده دستگاه و لو این که نزدیک و مقابل ذبیحه نباشد و فقط مثلا یا الله یا الله بگوید یا آن که اگر دیگری هم بگوید کافی است؟
جواب: باید همان شخصی که دستگاه را روشن میکند نام خدا را ببرد و گفتن یا الله نیز کافی است و حضور در محلّ ذبح لازم نمیباشد.
سؤال 975- اگر برای سرعت و سهولت و کند نشدن تیغهای چرخان دستگاه ذبح، براده و نرمه الماس را با چسبهای مخصوص به لبه تیغها محکم بچسبانند بطوری که ذبح به وسیله الماس انجام شود نه با آهن یا فولاد، اگر چه آهن به فاصله تقریباً یک میلیمتر عقبتر از الماس باشد، آیا ذبیحه از این جهت حلال است البتّه در صورت عدم اضطرار و داشتن فرصت و اختیار؟
جواب: اشکالی ندارد، حلال است.
سؤال 976- آیا صرف پخش آیات قرآن و یادآوری ذکر خدا در هنگام ذبح حیوانات، کفایت میکند یا حتماً باید خود ذابح نام خدا را بگوید؟
جواب: احتیاط واجب آن است که ذابح بگوید.
سؤال 977- خوابانیدن بعضی از گاو و گوسالههایی که در کشتارگاهها انجام میشود به علّت بزرگی جثّه و سنگینی وزن به طرف قبله ممکن نیست، در این صورت اگر به صورت ایستاده رو به قبله ذبح شود کافی است؟
جواب: اشکالی ندارد.
سؤال 978- در کشتارگاههای مرغ معمولا یکباره پنج هزار قطعه مرغ را با هم ذبح میکنند آیا گفتن یک بسم الله در اوّل کشتار کفایت میکند؟
جواب: احتیاط تکرار آن به طور عادی است.
سؤال 979- گاهی از اوقات گاو را ایستاده ذبح میکنند، سپس گاو بر زمین میافتد و قبل از جان دادن، گاو را رو به قبله میکنند آیا این ذبح صحیح است؟
جواب: اشکالی ندارد.
شوک دادن به هنگام سر بریدن حیوانات
سؤال 980- اگر حیوانات را قبل از ذبح شوک برقی دهند به طوری که قبل یا بعد از ذبح هیچ حرکتی نکند یا حرکت کمی بکند، با فرض این که در هر صورت خونی از آنها نیاید یا بیاید، آیا اینها حلالند یا حرام و میته؛ و خریدوفروش و بهای آنها چه حکمی دارد؟
جواب: در صورتی که حیوان بعد از شوک، زنده باشد و ذبح شرعی بشود حلال است و خوردن و خریدوفروش آن جایز است ولی از خونهای داخل آن پرهیز کنید.
سؤال 981- اگر حیوان حلال گوشت را قبل از ذبح به وسیله آمپول و یا چیز دیگری سست نمایند به جهت این که کمتر احساس درد کند آیا این عمل جایز است؟
جواب: اگر حیوان بعد از شوک و سست شدن زنده بماند اشکالی ندارد، و هر کاری که سبب شود حیوان کمتر زجر ببیند مستحب است.
شکار با اسلحه
سؤال 982- در چه صورت حیوانی که بر اثر شکار از بین میرود حلال است؟
جواب: در صورتی که وقت برای رسیدن و سر بریدن کافی نباشد و گلوله بدن او را مجروح کرده، و خونی از آن آمده باشد، حلال است. مشروط بر این که سایر شرایط مانند بردن نام خدا به هنگام شکار کردن و مسلمان بودن شکارکننده نیز در آن جمع باشد، و در صورتی که وقت برای سر بریدن دارد و در ذبح آن کوتاهی کند حرام است.
صید ماهی
سؤال 983- اخیراً عدّهای از صیادان نقل میکنند که ماهی را به وسیله برق صید میکنند ماهی صید شده در آب میمیرد مرده آن را از آب بیرون میآورند، سؤال این است که این چنین ماهی از نظر حلّیّت و یا حرمت چه حکمی دارد؟
جواب: اشکال دارد، مگر این که بیرون از آب بمیرد.
سؤال 984- متخصّصین علم جانورشناسی میگویند: در دریاهای جنوبی کشور نوعی خرچنگ دراز به نام شاه میگو و در آبهای شیرین مرداب انزلی و رودخانههای وابسته به آن و بعضی دیگر از آبهای شیرین داخلی نوعی خرچنگ دراز به نام خرچنگ آب شیرین زندگی میکند که شباهت ساختمانی بسیار زیادی با میگو دارد، از لحاظ ساختمان ظاهری «شاه میگو» و «خرچنگ آب شیرین» تفاوت فاحشی با خرچنگ معروف که دارای بدنی گرد و پهن است و در کنار دریا و یا رودخانهها زندگی میکند دارد، آیا اینها حلال هستند یا حرام؟
جواب: حکم در اینجا تابع صدق موضوع در نظر عرف است، اگر به آن، خرچنگ (سرطان) گفته شود حرام است و اگر صدق روبیان (میگو) بر آن کند حلال است، برای تشخیص این موضوع میتوانید به صیّادان مراجعه کنید.
سؤال 985- چون در رسالههای عملیّه نامی از «صدف» و حکم آن دیده نشده و متخصّصین فن نظر میدهند که گوشت داخل صدف از بهترین گوشتهاست و مصداق جدی لحماً طریّاً میباشد و دارای خواص بیشماری است، و بعضاً اطبا برای معالجه بعضی از امراض تجویز میکنند لطفاً حکم آن را در صورت اختیار و اضطرار و معالجه بیان فرمایید؟
جواب: تنها در صورت ضرورت بیاشکال است.
سؤال 986- در مسأله اربیان (روبیان) که معروف به «میگو» است و به طور شایع صید میشود و مأکول است فرمودهاند که: «فلس دارد» آیا همه اقسام میگو را شامل میشود؟ چون یک رقم میگو که معروف به شاه میگوست (و اسم خارجی آن لابستر است) که تمام مشخّصات اربیان رایج در او دیده میشود جز آن که جثّه او بزرگتر است، آیا اربیان خاصّی حلیّت دارد یا هر چه که اربیان و میگو نامیده شده با وحدت مشخصات، حلال است؟
جواب: فرقی میان انواع اربیان نیست ولی باید مانند اربیان معمولی فلس داشته باشد.
سؤال 987- متخصّصین فن نظر میدهند که کوسهماهی هم مانند ماهیان دیگر دارای فلس و قشر (به نام فلس میخی یا دندانهای) است که با دست کشیدن روی پوست آنها محسوس است و از نوع ماهیهای غضروفی است، بنابراین حکم کوسهماهی چیست؟
جواب: اگر در نظر عرف، فلس دارد حلال است و تفاوتی میان ماهیها نیست.
سؤال 988- آن دسته از آبزیان که خوردن آنها حرام است و لو این که زنده از آب گرفته شده باشد آیا محکوم به حکم میته است که خریدوفروش آن حرام میباشد؟ (چون از آنها استفادههای دیگری مانند خوراک برای دام و طیور و بعضاً استفادههای صنعتی میشود).
جواب: خریدوفروش آنها برای منافع دیگر اشکالی ندارد.
سؤال 989- در استان فراه افغانستان مردم بعد از صید ماهی، سر آن را جدا کرده و بدنش را میخورند، اخیراً متوجّه شدیم که سرها بعد از جدا شدن زندهاند و دهان ماهیها باز و بسته میشود، آیا خوردن چنین ماهیهایی جایز است با اینکه هنوز سر آنها زنده است؟
جواب: اشکالی ندارد.
سؤال 990- نظر به اینکه عدّهای با استفاده از نارنجک و یا دیگر موادّ منفجره اقدام به صید ماهی مینمایند به طوری که در اثر موج انفجار ایجاد شده، ماهیها روی سطح آب قرار میگیرند و سپس آنها را از روی آب جمع میکنند آیا چنین ماهیهایی حلال هستند؟
جواب: اگر ماهیها زنده یا نیمه جان از دریا گرفته شوند حلال هستند.
مسائل متفرّقه
سؤال 991- آیا به دلیل زیادی فوقالعاده کشتار (مثلا در هر روز یک صد یا چند هزار حیوان ذبح میشود) و مشکل بودن ذبح مباشرتی مسلمین و تسمیه و بالا رفتن مخارج آن، میتوان به دلیل حلّیّت اضطراری اکل میته یا به دلیل دیگری، از احکام اصلیّه اوّلیّه الهیّه صرف نظر نموده با مقداری مصرف کم یا زیاد آن برای هر کس حکم به حلّیّت و حتّی طهارت آن نمود؟
جواب: بحمد الله ضرورتی از این نظر وجود ندارد و ذبیحه مسلمین به قدر کافی وجود دارد.
![Share](/sites/all/modules/addtoany/images/share_save_171_16.png)